Dodana: 9 styczeń 2009 13:56

Zmodyfikowana: 9 styczeń 2009 13:56

Miasto Tykocin



Dane podstawowe:
Liczba mieszkańców: 6,86 tys.
Powierzchnia: 207.34 km2


Adres urzędu:
Urząd Miasta Tykocin
ul. Złota 2
16-080 Tykocin
tel. (085) 718 16 27, 718 75 07
fax. (085) 718 16 27
e-mail: burmistrz.tykocin.bia@gminypolskie.pl
http://www.um.tykocin.wrotapodlasia.pl/

Ośrodek Kultury:
ul. 11-go Listopada 8
16-080 Tykocin
tel. (085) 718 17 19
e-mail: centrumkultury.tykocin@wp.pl

Biblioteka:
Plac Czarnieckiego 6
16-080 Tykocin
tel. (085) 718 76 04

Osiągnięcia w postaci realizacji projektów:
Gmina Tykocin, przy współfinansowaniu ze środków zewnętrznych zrealizowała następujące projekty:
- przebudowę ulicy Kaczorowskiej, części ulicy Piłsudskiego i ulicy Zachodniej w  Tykocinie;
- budowę kanalizacji sanitarnej ul. 11-go Listopada;
- otrzymała gimbusa na dowóz dzieci  do szkoły;
- budowę wodociągu i kanalizacji sanitarnej z przepompownią ścieków w Tykocinie;
- przebudowę Placu Czarnieckiego w Tykocinie;
- budowę drogi gminnej ulica Choroszczańska w Tykocinie;
- Dostawa i wymiana stolarki okiennej i drzwiowej  z robotami
towarzyszącymi  w budynkach Zespołu Szkół i Przedszkola w Tykocinie;
- Remont korytarzy i sal lekcyjnych oraz wymiana okien w budynku 
Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Radulach ( Zespół Szkół  im.
Włodzimierza Puchalskiego w Radulach gmina Tykocin);
- Budowa oczyszczalni ścieków z infrastrukturą towarzyszącą w
Stelmachowie;
- Budowa kotłowni w Zespole Szkół przy ul. Kochanowskiego 1 w
Tykocinie;
- Przebudowa kotłowni i instalacji c.o. w budynkach Zespołów Szkół w
Tykocinie i Radulach;
- Likwidacja barier transportowych – zakup autobusu do przewozu osób niepełnosprawnych z gminy Tykocin”.

Planowane imprezy promocyjne:

Imprezy sportowe cykliczne organizowane na terenie gminy Tykocin:

  • Mistrzostwa Gminy w tenisie stołowym, w piłce siatkowej, w koszykówkę (okres ferii zimowych);
  • Turniej czwórek  Puchar Burmistrza w piłce nożnej (okres ferii zimowych);
  • Turniej trampkarzy o Puchar Prezesa KS „Hetman” (okres ferii zimowych);
  • Biegi przełajowe (marzec, kwiecień);
  • Turniej w piłkę nożną trampkarzy z okazji 3 Maja;
  • Imprezy sportowe z okazji Dni Tykocina;
  • Turniej piłkarski z okazji Dnia Dziecka i Tygodnia Kultury Fizycznej (czerwiec);
  • Turniej Ligi Gminnej w piłce nożnej ( lipiec,  sierpień)
  • Turniej XXV o Wazę Zygmunta Augusta (lipiec);
  • Spartakiada letnia w lekkiej atletyce (sierpień);
  • Turniej w szachy, warcaby (październik, listopad).

Cykliczne imprezy kulturalne:

  • Zdobycie Tykocina – rekonstrukcja bitwy z 1657 r. Impreza o charakterze regionalnym, zorganizowana po raz pierwszy w 2007 roku.  Ze względu na dużą popularność organizowana będzie cyklicznie okolicach 27 stycznia.  Szacuje się, że w imprezie uczestniczy około 1000 osób. Swoją problematyką nawiązuje do bitwy sprzed 350 lat najazdu wojsk szwedzkich na tykociński zamek. Przybyła do Tykocina z różnych zakątków Polski, Brać Rycerska (ok. 130 rycerzy)  odtwarza widowisko historyczne „Zdobycie Tykocina” – inscenizację bitwy z czasów „potopu” (zamek). Impreza promuje Tykocin i Polskę.
  • Dni Tykocina Jest to wielkie przedsięwzięcie popularyzujące historię i kulturę Tykocina i całego regionu. Składa się na nie cykl różnorodnych imprez przygotowanych społecznie  przez mieszkańców Tykocina zrzeszonych w różnych instytucjach i organizacjach. Impreza ma charakter ponad lokalny. Odbywa się cyklicznie pod koniec czerwca, nie zapominając w swoim programie o Nocy Świętojańskiej, której obchody przypadają w tym czasie. Organizatorami imprezy są Burmistrz Tykocina i Centrum Kultury Sportu i Turystyki Ziemi Tykocińskiej. Impreza zapewnia uczestnikom wiele atrakcji, między innymi: zawody kajakowe, wyścigi łódek pychówek, zawody wędkarskie oraz wspólne wicie wianków i puszczanie ich na wodę. Imprezie towarzyszą  występy zespołów muzycznych i ludowych.
  • Biesiada Miodowa Impreza o zasięgu regionalnym, odwiedzana przez około 20 tysięcy turystów. Biesiada Miodowa zdobyła główną nagrodę w pierwszej edycji konkursu Urzędu Marszałkowskiego - Podlaska Marka Roku w kategorii "pomysł roku". Jest to impreza turystyczna o dużym uznaniu i popularności. Co roku uczestnikom przygotowuje rozmaite atrakcje takie jak:
           - Tradycyjny Ranking Najlepszych Miodów Podlasia oparty na badaniach laboratoryjnych WIJHARS i Zakładu Bromatologii AMB - wręczenie Certyfikatów Podlaskiej Biesiady Miodowej,
           - Konkurs na Najsmaczniejszy Miód Podlasia;
           - IV Turniej Nalewek Miodowych
           - prezentacja i sprzedaż miodów z najlepszych pasiek,
          - Aleja Produktów tradycyjnych i Regionalnych (sztuka ludowa i kulinaria) Podlasia, Kurpi, Litwy i Białorusi
          - Aleja Artystów
          - bogaty program artystyczny z koncertami, pokazami urody i zręczności szlachty tykockiej, spektakle teatralne, wystawy, aukcje.
    Biesiada promuje nie tylko miody, lecz także produkt lokalny, całe Podlasie i region.  Organizowana w królewskim mieście Tykocin ma za zadanie wskrzeszenie jego bogatej tradycji i kultury.
  • Święto Szałasów impreza organizowana w miesiącu październiku. Jest to coroczny pokaz namiotu ze stołem, przygotowany do Święta Szałasów przy Wielkiej Synagodze. Prezentacja szałasu i obrzędów kultywowanych przez Żydów.
  • Marsz Żywych organizowany w miesiącu kwietniu przez organizacje żydowskie z całego świata. Podróż odbywa się szlakiem ważnych miejsc w historii Żydów polskich tj. Warszawa – Treblinka – Tykocin- Raków- Oświęcim.
  • Dni Mokradeł organizowane w miesiącu lutym. Jest to spotkanie miłośników przyrody i ekologii. Wystawa fotografii przyrodniczych, filmów itp.
  • Dożynki to doroczne święto plonów organizowane w miesiącu wrześniu. Msza Święta z ofiarowaniem wieńców dożynkowych, wystawy rolnicze, występy zespołów folklorystycznych oraz wieczorem piknik dożynkowy.
  • Święto Narodowe 3-go Maja W tym dniu odbywa się msza polowa przy Pomniku Orła Białego z udziałem Tykocińskiej Orkiestry Dętej.
  • Święto Odzyskania Niepodległości  Po Mszy Świętej w Kościele Trójcy Przenajświętszej następuje złożenie wieńców pod Pomnikiem Orła Białego i Nieznanego Żołnierza.

Samorząd Gminy Tykocin został utworzony  w 1990 r. W roku 1993 r. Tykocin uzyskał prawa miejskie i odtąd z gminy wiejskiej stał się gminą miejsko-wiejską.  Pierwszym wójtem, a później burmistrzem w przez okres trzech kadencji  od 19.06.1990 r. – 23.06.2002 r. był mgr inż. Dominik Włoskowski. Po jego rezygnacji, z pełnionej funkcji,  stanowisko to objął do końca kadencji tj. od 23.06.2002 r. do 19.11.2002 r. ówczesny zastępca burmistrza  inż. Marek Purowski. Obecnie burmistrzem Tykocina, wybranym w wyborach powszechnych przez dwie ostanie kadencje od 2002 roku jest mgr inż. Krzysztof Chlebowicz.

Warto zobaczyć:

  • Pentowo siedlisko szlacheckie uhonorowane tytułem Europejskiej Wsi Bocianiej. Na dachach swoich zabudowań mieści ponad 25 gniazd bocianich.
  • Kępa Lipnicka położona w Dolinie Narwi. Obejmuje specyficznie wykształcony kompleks przyrodniczy, jedyny i niepowtarzalny na obszarze Polski północno-wschodniej. Jest to cały zespół większych lub mniejszych grądów i grądzików, będących często zwydmionymi w stropie odsypami powodziowymi dzikiej Narwi, pooddzielanych zatopionymi obniżeniami z licznymi ramionami, odnogami i starorzeczami. Kompleks ten wyraźnie wyróżnia się swoją odrębnością morfologiczną, florystyczną, faunistyczną oraz krajobrazową  od otoczenia. 
  • Obszar Chronionego Krajobrazu „Dolina Narwi”, gdzie rzeka rozlewa się tworząc labirynt koryt, starorzeczy i malowniczych zakoli wypełniających całą szerokość doliny. Wokół roztaczają się obszary siedlisk regularnie użytkowanych rolniczo i terenów torfowo-bagiennych. Tereny podmokłe rozciągają się po obu stronach rzeki i są drugimi co do wielkości po Bagnach Biebrzańskich tego typu obszarem w Europie Środkowej. Okolice nadnarwiańskie są atrakcją ornitologiczną o każdej porze roku. Stwierdzono tu gniazdowanie ponad 150 gatunków ptaków.
  • Bagno tykocińskie zajmujące powierzchnię 400 ha. Stanowi ono fragment Doliny Narwi położonej między wsią Góra a miastem Tykocin. W jego skład wchodzą łąki, nieużytki, wody stojące oraz starorzecza.
  • Otulina Narwiańskiego Parku Narodowego strefa ochronna stanowiąca jedyny zachowany w naturalnym stanie fragment zabagnionej doliny dużej rzeki w Polsce. W krajobrazie parku wyróżnia się rozległa zabagniona dolina rzeki z rozbudowanym systemem koryt rzecznych oraz otaczające dolinę morenowe wyniesienia osiągające miejscami znaczne wysokości.
  • Szelągówka  tworząca zespół borów sosnowych występujących na rozległym obszarze wydmowym.
  • Inne atrakcje przyrodnicze z terenu gminy Tykocin to liczne pomniki przyrody np. jesion wyniosły i aleja 155 drzew we wsi Stelmachowo, jałowiec pospolity we wsi Krosno, dwie lipy drobnoliściaste i dąb szypułkowy w Rzędzianach oraz głazy narzutowe we wsi Sierki i Leśniki.


Tykocin, fot. Adrian Pogorzelski

Punkty widokowe:

  • Wieża widokowa w Pętowie – Europejskiej wsi Bocianiej umożliwiająca obserwowanie życia bocianów w ponad 25 gniazdach.
  • Wieża widokowa na starorzeczu Narwi (przy wjeździe do Tykocina za mostem po prawej stronie, ok. 500 m od drogi wojewódzkiej 671 Tykocin – Knyszyn).

Warto zwiedzić:

  • Kościół Trójcy Przenajświętszej wzniesiony w latach 1740-1750 z fundacji Jana Klemensa Branickiego. Budowla późnobarokowa, interesująca zwłaszcza ze względu na okazałą elewację frontową z arkadowymi skrzydłami i reprezentacyjnym dziedzińcem kościelnym, będącym przedłużeniem paradnego placu. 
  • Tykocińskie organy w kościele Trójcy Przenajświętszej w Tykocinie należą do cennych obiektów sztuki organmistrzowskiej w województwie podlaskim. Zbudowane zostały około 1760 r. z fundacji Jana Klemensa Branickiego. Kompleksowy remont organów w latach 1997-99 przywrócił instrumentowi dawne wartości muzyczne. Dzięki swoim walorom są wykorzystywane jako instrument koncertowy.
  • Pomnik Stefana Czarnieckiego bohatera "potopu" i dziedzica dóbr tykocińskich jest jednym z pierwszych pomników świeckch zdobiących place publiczne. Fundatorem pomnika był Jan Klemens Branicki, prawnuk Stefana Czarnieckiego, twórcą zaś francuski rzeźbiarz Piotr Coudray, który wykonał go w latach 1761-1763.
  • Klasztor Bernardynów. Istniejący obecnie zespół klasztor i kościół Św. Elżbiety został wzniesiony na południowym krańcu miasta w latach 1771-1790, z zapisu Jana Klemensa Branickiego. Była to trzecia z kolei tykocińska siedziba Ojców Bernardynów, sprowadzonych w 1479 r. przez Marcina Gasztołda. Pierwotny nieistniejący dziś, murowany klasztor z kościołem znajdował się na kępie narwiańskiej przy przeprawie. Po przeniesieniu się zakonników do nowej siedziby został przeznaczony na pomieszczenie sądów ziemskich. Klasztor Bernardynów jest obecnie siedzibą Domu Pomocy Społecznej.
  • Dworek Administratora został wzniesiony na tykocińskim Nowym Mieście w XVIII w. z fundacji Jana Klemensa Branickiego i wraz z zespołem innych budynków stanowił ośrodek handlu zbożem. Budowla ta kontynuowała funkcje powstałego wcześniej, w 1571 r., w tym samym miejscu, Nowego Dworca. Tę wcześniejszą budowlę zrealizował dla króla Zygmunta Augusta, budowniczy zamku tykocińskiego Job Preyfus. Stąd administrowano podlaskim dziedzictwem króla, jego państwem knyszyńsko-tykocińskim, które ten monarcha ukochał, gdzie też zmarł. Nowy Dworzec był obiektem spotkań humanistów, ludzi kultury. W czasach Ostatniego Jagiellona w 1572 r. zamieszkiwał tu znakomity humanista, poeta i starosta tykociński Łukasz Górnicki. Bywali u niego Maciej Strubicz, kartograf królewski, Piort Fizyk z Poznania, medyk królewski, Job Preytfus architekt, Jan Bukowski, namiestnik dozorujący arrasy, a nawet Jan Kochanowski i wielu innych. Nowy Dworzec po zniszczeniu w 1656 r., w trakcie wojen doby potopu, odbudowano. Obecnie w Dworku Administratora znajduje się Miejsko-Gminne Centrum Kultury, Sportu i Turystyki Ziemi Tykocińskiej.
  • Pomnik Orła Białego postawiony z funduszów społecznych w 1982 r., swoją formą nawiązuje do drewnianego postumentu, dziś już nieistniejącego, wzniesionego w tym miejscu w 1919 r. na pamiątkę odzyskania niepodległości. Upamiętnia on także fakt ustanowienia przez króla Augusta II Mocnego, w 1705 r. na zamku tykocińskim Orderu Orła Białego.


Zamek w Tykocinie, fot. Barbara Zachowicz

  • Ruiny zamku, wzniesionego przez króla Zygmunta Augusta w połowie XVI w. Założony na planie rombu, z czterema okrągłymi basztami na narożach. Otoczony bastionami fortyfikacjami. Zamek był w XVI i XVII w. jedną z najpotężniejszych twierdz nizinnych w Polsce. W czasach Zygmunta Augusta pełnił rolę królewskiej rezydencji, mieszcząc główny arsenał koronny, skarbiec i bibliotekę sprowadzoną z Wilna. W XVII w. zamek rozbudowano o nowoczesne fortyfikacje i bastiony ziemne. Zostały one zniszczone podczas wojen szwedzkich w 1656 r. W 1705 roku król August II Mocny ustanowił na zamku w Tykocinie Order Orła Białego - najwyższe odznaczenie Rzeczypospolitej. W końcu XVIII w. zamek został częściowo rozebrany. Ostatecznego zniszczenia dokonano podczas I wojny światowej. Obecnie ma postać trwałej ruiny.
  • Synagoga - cenny zabytek kultury Żydów polskich, jeden z nielicznych już dziś na obszarze kraju. Wzniesiona została w 1642 r. w centrum Kaczorowa, w 120 lat po osiedleniu Żydów, sprowadzonych z Grodna przez ówczesnego dziedzica Tykocina Olbrachta Gasztołda. Otoczenie Synagogi obok licznych niskich domów, przybudówek i okazalszych zachowanych do dziś kamieniczek, stanowiły murowane kramice, w których mieściły się sklepy i warsztaty.


Synagoga, fot.  Adam Rudawski

  • Muzeum, które od 1977 r. ma swoja siedzibe w budynku synagogi. Muzeum w Tykocinie jest Oddziałem Muzeum Podlaskiego w Białymstoku. Znajdują się tam m. in. bogata kolekcja judaiców i wystawy poświęcone postaciom Zygmunta Glogera - uczonego kolekcjonera z Jeżewa Starego i Zygmunta Bujnowskiego - legionisty, malarza ziemi tykocińskiej.
  • Pamiątkowa tablica Marka Zamenhofa urodzonego w Tykocinie 27 stycznia 1837 r. ojca twórcy międzynarodowego języka Esperanto - Ludwika Zamenhofa. Fakt ten upamiętnia płyta umieszczona na budynku przy ul. Piłsudskiego w Tykocinie, po przeciwnej stronie Synagogi.
  • Cmentarz żydowski w Tykocinie jest najstarszym cmentarzem na Podlasiu. Został założony w 1522 r. wraz z powstaniem gminy żydowskiej na mocy przywileju Kanclerza Wielkiego Litewskiego Olbrachta Gasztołda. Cmentarz jest położony na zachodnim krańcu miasta, na wzgórzu pomiędzy Narwią a drogą do Nieciec. Przed II wojną światową został otoczony betonowym parkanem, ufundowanym przez Żydów tykocińskich, którzy wyemigrowali do USA. Do wybuchu II wojny światowej na cmentarzu znajdowały się liczne kamienne macewy (niektóre przetrwały do dziś), a wśród nich okazałe groby wybitnych rabinów. Cmentarz został zdewastowany w czasie II wojny światowej. Obecnie znajduje się pod opieką samorządu tykocińskiego.
  • Grób zbiorowy Żydów tykocińskich wymordowanych w czasie akcji Sonder Comando SS z Białegostoku w dniach 25-26 sierpnia 1941 r. W czasie tej akcji wymordowano i pogrzebano w trzech wcześniej przygotowanych dołach w lesie pod wsią Łopuchowo, ok. 2500 osób, tj. prawie całą żydowską ludność miasteczka. Z akcji ocalało 150 osób. Wojnę przeżyło 21, z których większość po wojnie osiedliła się w Izraelu, Australii i USA. Dziś zbiorowe mogiły znajdujące się pod opieką tykocińskiego samorządu są ogrodzone, oznakowane pamiątkowymi macewami, z których najokazalsza została ufundowana przez władze i społeczeństwo miasta w 1991 r. Każdego roku, miejsce to odwiedza tysiące Żydów z całego świata, w tym ok. 10 tys. młodzieży z Izraela.


 



 

facebook