Dodana: 12 listopad 2003 14:38

Zmodyfikowana: 12 listopad 2003 14:38

Europejska Sieć Ekologiczna NATURA 2000

Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000 to sieć obszarów chronionych na terenie Unii Europejskiej. Celem wyznaczania tych obszarów jest ochrona cennych, pod względem przyrodniczym i zagrożonych składników różnorodności biologicznej.
W skład sieci Natura 2000 wchodzą:

  • obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO) - wyznaczone na podstwie Dyrektywy Rady 79/409/EWG w sprawie ochrony dziko żyjących ptaków, tzw. Dyrektywy Ptasiej,
  • specjalne obszary ochrony siedlisk (SOO)- wyznaczone na podstwie Dyrektywy Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, tzw. Dyrektywy Siedliskowej zwanej też Habitatową, dla siedlisk przyrodniczych wymienionych w załączniku I oraz gatunków roślin i zwierząt wymienionych w załączniku II do Dyrektywy

Obszary wyznaczone do sieci NATURA 2000 w województwie podlaskim

  • Obszary Specjalnej Ochrony (OSO):

Kod

Nazwa

Powierzchnia (ha)

PLC200003

Bagienna Dolina Narwi

7649

PLB200006

Ostoja Biebrzańska

149929

PLB140001

Dolina Dolnego Bugu

74310

PLB140014

Dolina Dolnej Narwi

25907

PLB200007

Dolina Górnej Narwi

20307

PLB200004

Przełomowa Dolina Narwi

5806

PLB200002

Puszcza Augustowska

134378

PLC200004

Puszcza Białowieska

63148

PLB200003

Puszcza Knyszyńska

136145

PLB280008

Puszcza Piska

172802

 

 

790381

 

  • Specjalne Obszary Ochrony (SOO)

Kod

Nazwa

Powierzchnia (ha)

PLH200008

Dolina Biebrzy

121003

PLH140011

Ostoja Nadbużańska

46037

PLH200010

Ostoja w Dolinie Górnej Narwi

20307

PLH200002

Narwiańskie Bagna

6823

PLC200003

Przełomowa Dolina Narwi

7649

PLH200001

Jeleniewo

1

PLC200004

Puszcza Białowieska

63148

PLH200014

Schrony Brzeskiego Rejonu Umocnionego

117

PLH200003

Ostoja Suwalska

6350

PLH200004

Ostoja Wigierska

15076

 

 

286511

 

 

 

Jednym z warunków przyjęcia krajów Europy Środkowej, Południowej i Wschodniej do Unii, w tym Polski, było wdrożenie obowiązującego w niej dotąd prawa. Utworzenie sieci NATURA 2000 w Polsce nie jest zastąpieniem istniejącego systemu ochrony przyrody. Na tle obecnie istniejącego "układu obszarów chronionych" wstępną koncepcję obszarów proponowanych do sieci NATURA 2000 w Polsce opracowała - na zlecenie Ministerstwa Środowiska - Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska (NFOŚ) wraz z Instytutem Ochrony Przyrody PAN i Centrum GRID-Warszawa we współpracy z wojewódzkimi organami administracji rządowej (służby wojewódzkich konserwatorów przyrody).

W celu jak najlepszego wyznaczenia obszarów z terenu naszego województwa utworzony został Wojewódzki Zespół Realizacyjny w skład którego weszli m. in. przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej szczebla wojewódzkiego, Lasów Państwowych, instytucji naukowych oraz ekologicznych organizacji pozarządowych. Zaproponowane przez NFOŚ obszary do włączenia do sieci NATURA 2000 poddane zostały wstępnej weryfikacji przeprowadzonej m. in. przez tenże Zespół oraz uzyskały pozytywną opinię Wojewódzkiej Komisji Ochrony Przyrody.

W ramach prowadzonych konsultacji społecznych i uzgodnień przekazana została przez Marszałka Województwa Podlaskiego Ministrowi Środowiska opinia odnośnie przedłożonej listy, generalnie akceptująca wytypowane w niej obszary, z jednoczesnym wskazaniem problemu wyłączenia korytarzy infrastruktury transportowej o znaczeniu krajowym i międzynarodowym, w szczególności drogi ekspresowej Nr S 8, obsługującej ciąg drogowy "Via Baltica", linii kolejowej magistralnej E 75 Warszawa-Białystok-Suwałki-(Kowno-Ryga-Tallin) w ciągu "Rail Baltica" itd. oraz linii elektroenergetycznych WN, które powinny przebiegać w tych korytarzach. Z dotychczasowych doświadczeń wynika bowiem, iż brak wyodrębnionych korytarzy infrastruktury transportowej stwarza olbrzymie trudności w realizacji tych zamierzeń (m. in. modernizacja "Via Baltica na odcinku jej przebiegu przez Biebrzański Park Narodowy), co w przypadku ich nie wyłączenia z sieci NATURA 2000 może pogorszyć tę sytuację, a wykonanie pewnych zamierzeń wynikających chociażby ze zobowiązań międzynarodowych może odwlekać się w czasie lub być niewykonalne. Podobną opinię wyraził Wojewoda Podlaski.

Z uwagi na fakt, iż wyznaczenie obszarów sieci NATURA 2000 nakłada na państwa członkowskie Unii Europejskiej obowiązek zachowania dobrej kondycji typów siedlisk i gatunków będących celem ochrony na danym obszarze wymaga sprawnego zarządzania siecią. Zadanie to powierzono parkom narodowym i krajobrazowym oraz służbom wojewódzkich konserwatorów przyrody.

Wyznaczenie obszarów sieci NATURA 2000 wiąże się z kosztami finansowymi i utrudnieniami. Do kosztów finansowych należą koszty zarządzania oraz koszty sporządzania planów ochrony dla wyznaczonych obszarów, które winny mieć charakter kompleksowych opracowań uwzględniających lokalne uwarunkowania gospodarcze, społeczne i środowiskowe. Główne utrudnienia polegają na prowadzeniu inwestycji, bowiem każda inwestycja, która może zagrozić elementom sieci NATURA 2000 musi być poddana procedurze oddziaływania na środowisko, a w przypadku inwestycji szkodliwych dla priorytetowych typów siedlisk przyrodniczych lub gatunków, mogą być takie realizowane tylko w przypadku ochrony zdrowia ludzkiego lub bezpieczeństwa publicznego. Wówczas państwo członkowskie jest zobowiązane do przeprowadzenia działań kompensacyjnych (odtwarzanie obszaru w innym miejscu), a Komisja Europejska musi wyrazić swoją opinię odnośnie tej inwestycji.


Opracowano na podstawie materiałów Ministerstwa Środowiska, materiałów przekazanych przez Podlaskie Biuro Planowania Przestrzennego w Białymstoku, informacji Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w Białymstoku oraz danych będących w posiadaniu Departamentu Infrastruktury i Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego w Białymstoku.

facebook